Kompansatörler

1 - Kompansatörler

Kompansatör Nedir ?

kompansator_makara

Sıcak ve soğuk akışkanlar taşıyan yada yüksek oranda çevre ısı değişimlerine maruz kalan boru hatlarındaki, ısıya bağlı genleşme yada büzülmenin sebep olduğu boyutsal değişimi gideren esnek metal körüklü parçalara KOMPANSATÖR adı verilmektedir. Boru hatlarında boyutsal değişimlere karşı bir önlem alınmadığı taktirde, tesisat üzerinde oluşan yoğun baskı, sistemdeki bağlantı noktaları ve cihazlara yansır. Bu ve buna benzer sorunların ortadan kaldırılmasında en uygun ve hesaplı çözüm, herhangi bir bakıma gerek duymadan farklı tiplerdeki hareketleride giderme özelliklerine sahip olarak dizayn edilmiş metal körüklü kompansatörlerdir.

Kompansatör İmalatı Nasıl Gerçekleşir ?

Kompansatör Üretimi

kompansator_toplu_resim

Uzunlamasına kaynatılarak boru haline getirilen paslanmaz çelik sac levhalar, hidrolik veya mekanik formlama yöntemi ile körük haline getirilir. Kompansatörlerin körük kısımları EJMA standartlarına uygun olarak 0.1 mm den, 3 mm. e kadar paslanmaz çelik malzemeler kullanılarak yapılmaktadır. Ancak standart dışı ve farklı şekillerde biçimlendirilmiş körüklerde daha özel uygulamalarda mümkündür. Bir kompansatör tasarım aşamasına gelmeden önce, tasarım şartlarının doğru olarak belirlenmesi gerekmektedir. Kompansatörün monte edileceği boru hattının çapı, içinden geçen akışkanın cinsi, boru hattında oluşabilecek max. Basınç değeri, boru hattında oluşabiliecek max. Sıcaklık değeri, boru hattında meydana gelebilecek genleşme miktarı, kompansatörün en önemli tasarım şartlarıdır. Bundan başka daha özel sistemler için yanal, açısal veya çok daha özel tasarımlar da mümkündür.

kompansatör

Genleme parçalarının (kompansatör) ana elemanı metal körüklerdir. Şekli, tek yada çok katlı paslanmaz çelik malzemeden imal edilmesinden dolayı yay gibi çalışır. Kompansatörlerin ihtiyaç duyulduğu sistemlerde kullanılabilmesi için, çalışma şartlarına ( sıcaklık, basınç, hareket miktarı, akışkan özellikleri v.b. gibi) uygun şekilde dizayn edilmesi gerekmektedir. Yani;

BOYUT (boru çapı):  Kompansatörlerin kullanılacağı boru hattının çapı kompansatörlerinde çapını belirlemektedir.  Kompansatörlerin çapları, dayanabileceği basınç ve sıcaklık değerlerini farklı şekillerdeki hareketleri (eksenel , yanal,açısal) absorbe edebilme kabiliyetini belirlemektedir.

AKIŞKAN :  Kompansatör seçimi öncesinde, metal körük ile temas edecek olan akışkanın (sıvı) , önceden belirtilmesi gerekmektedir. Aşınma, paslanma ve yoğunluk durumları gibi işletme şartları için özel malzemeler ve dizaynlar gerekmetedir. Ve kompansatörlerin kullanımı esnasında da boru sistemlerinin temizliğinde kullanılan malzemelerin körük malzemesi ile uyumlu olması gerekmektedir.

BASINÇ : Genleşme parçaları (kompansatör) tasarımlarındaki en önemli unsur hatta en önemlisi basınç değerlerinin max. Ve min. Olarak tam bir şekilde belirlenmesidir. 

ISI: Kompansatörlerin (genleşme parçaları)  çalışma sıcaklıkları tespit edilirken, kompansatörlerin bağlanacağı yerlerdeki  olası tüm ısı kaynakları ve bunları sıcaklık değerleri incelenmelidir.

HAREKET MİKTARI : Kompansatörlerin karşı karşıya kalacağı , ısı değişimlerinin neden olduğu hareketler belirlenmelidir. ( Bu hareketlerin tespit edilmesindeki metotlar hesaplamalar bölümünde izah edilmiştir.)

Yukarıdaki kriterlere göre tespit edilen kompansatörler, üç farklı şekildeki  hareketleri alabilecek şekilde dizayn edilmektedir.  Kompansatörlerin dizaynını ve tipini belirleyen bu hareketler,  Eksenel, Yanal ve Açısal olarak sınıflandırılabilir. Yani ;

Eksenel Hareketler (Axial Movements) : Körük eksen çizgisine paralel olarak oluşan, genleşme ( açılma) yada büzülme olarak meydana gelen hareketlerdir.

 Yanal hareketler (Lateral Movements) :  Kompansatörlerin körük elamanı eksenine sapma yada kayma şeklinde dikey olarak oluşan hareketlerdir. Bu hareketler aynı zamanda birden fazla eksen üzerinde de meydana gelebilir.

Açısal hareketler ( Angular Movements) : Kompansatörlerin kendi ekseni boyunca eğilmesinden kaynaklanan hareketlerdir.

Başa Dön 

Kompansatör = KARASUS 


Sabit Noktalar

Sabit Nokta

Boru sistemi içerisinde oluşturulan genleşme bölümlerini birbirinden ayıran ve izole eden noktalardır. En basit tarifi ile boru bölümü içinde oluşan yükleri taşıyan bağlama noktasıdır. Çeşitli şekillerde yapılabilir, ancak yerinin seçimi kompansatörün çalışması açısından büyük önem taşır. Sabit noktaya gelen yükler hakkında daha fazla bilgi için Burayı Tıklayın .

Kılavuzlar

Kayar Mesnetler

Borunun eksenel hareketini sağlayan bağlama şekilleridir. Aşağıdaki örneklere bakabilirsiniz. Kayar mesnet yerinin saptanması için kılavuzlar arası uzaklık tablosunu kullanınız. Kompansatörden sonraki ilk kayar mesnet için 4D + 14D ilkesini mutlaka uygulayın. Kılavuzlama hakkında daha fazla bilgi için Burayı Tıklayın .

 

kompansator kılavuzlar

Başa Dön  

Eksenel Tipler

DN 25 - DN 2400

Eksenel kompansatörler oluşan ısıl genleşmeyi boru ekseni boyunca absorbe eden genleşme parçalarıdır. Borulama sistemi kendi içerisinde muhtelif genleşme bölümlerine ayrılarak sabit noktalar vasıtası ile izole edilirler. Böylece bir genleşme bölgesinde oluşan hareket bu bölge içerisinde kullanılan eksenel kompansatör vasıtası ile emilir. Burayı Tıklayın .

Yanal Tipler

DN 25 - DN 500

Bir veya iki açısal kompansatörün oluşturduğu meydana getirdiği özel kompansatör tipleridir. Oluşan genleşmeler eksene dik bir düzlemde absorbe ediliriler. İki körük arası mesafenin açılması emilebilecek genleşme miktarını da arttırmaktadır. Bu tipteki kompansatörler çok büyük miktarlardaki genleşmeleri absorbe edebilirler.Birden fazla yanal kompansatör kullanılarak oluşturulan sistemler çok büyük genleşmelerin emilmesinde en etkili çözümlerdir. Burayı Tıklayın .

Açısal Tipler

DN 25 - DN 500

Oluşan ısıl genleşmeyi boru düzlemine dik bir düzlemde açısal harekete dönüştürerek boru hattındaki genleşmeyi alan ekipmanlardır. Genel olarak tek bir yöne (boru ile dik eksende) yada birden fazla yöne oluşabilecek hareketleri absorbe ederler. İki yada daha fazla kompansatör kullanılarak oluşturulan kombinasyonlarda çok büyük miktarlarda genleşmeleri emmek mümkün olmaktadır. Burayı Tıklayın .


Nominal Basınç

Ap ve Af düşümleri

Çeşitli normlarda nominal basınç tanımı olarak 20 °C referans alınarak normal çalışma şartlarında uygulanabilcek max. Çalışma basıncı olarak verilmektedir.Nominal basınç hakkında daha fazla bilgi için Burayı Tıklayın .

Borulama

Tablolar

Bir kompansatörün en önemli karekteristiği istenilen genleşme miktarıdır. Borulama sisteminin dizaynı sırasında sistem çeşitli genleşme bölümlerine ayrılmaktadır. Boru genleşmeleri hakkında daha fazla bilgi için Burayı Tıklayın .

Montaj-Öngergi

Önemli

Kompansatörlerin montajı sırasında mutlaka öngergili olarak bağlanması gerekir. Öngergi miktarı montaj sıcaklığı da göz önünde bulundurularak hesaplanmalıdır. Montaj-Öngergi hakkında daha fazla bilgi için Burayı Tıklayın .


2 - Özel Kompansatör Tipleri

Özel Kompansatör Uygulamaları

yeniMerkezi Isıtma Kompansatörleri

Merkezi Isıtma Sistemleri

merkeziisitmaSıcak ve soğuk akışkanlar taşıyan yada yüksek oranda çevre ısı değişimlerine maruz kalan boru hatlarındaki, ısıya bağlı genleşme yada büzülmenin sebep olduğu boyutsal değişimi gideren esnek metal körüklü parçalardır. Daha fazla bilgi için Burayı Tıklayın .

Lens ( Bombe ) Kompansatörler

Özel Uygulamalar

lensÖzel taleplerde kompansatör körük kısmında kullanılan paslanmaz sac kalınlığı, 2 mm üzerine çıktığında çözüm olarak Lens (bombe) kompansatörleri önermekteyiz. Bu kompansatörler hem paslanmaz çelik hemde karbon çelik olarak imal edilebilirler. Daha fazla bilgi için bize danışın.

Dikdörtgen kesit kompansatörler

Eksenel, Yanal ve Açısal Hareketleri Alabilir.

dikdortgen

Dikdörtgen kesitli kompansatörler, boru hattının yada bağlantı şeklinin dikdörtgen olduğu durumlarda kullanılan kompansatör tipleridir. Talepleriniz ve daha fazla bilgi için bize danışınız. Dikdörtgen kesitli kompansatör imalat resimleri için Burayı Tıklayın .

Basınç Dengeli Kompansatörler

Kısıtlı Alanlarda En Verimli Çözümü Sağlar.

bdkBasınç Dengeli Kompansatörler,boru hattında akış yönünün değiştiği yerlerde kullanılarak,basıncın itme kuvvetini dengeler ve eksenel,yanal hareketleri absorbe ederler. Basınç dengeli kompansatörlere ait kurulum örnekleri ve daha fazla bilgi için Burayı Tıklayın .

Teflon (PTFE) Kompansatörler

4 Farklı Tip ( En çok tercih edilen )

teflon kompansator

SCHILLING marka teflon kompansatör tipleri şirketimiz ürünleri arasında bulunmaktadır. Bu ürün boğum sayılarına göre 2-3-5 ve 7 boğumlu tiplerden oluşuyor. Genleşme yada büzülmenin sebep olduğu boyutsal değişimi gideren esnek ptfe körüklü parçalardır. Daha fazla bilgi için Burayı Tıklayın .

Bez Kompansatörler

Çok özel uygulamalar için

 

bez

Sıcak ve soğuk akışkanlar taşıyan yada yüksek oranda çevre ısı değişimlerine maruz kalan boru hatlarındaki, ısıya bağlı genleşme yada büzülmeleri alan bağlantılardır. Bu kompansatörler titreşim amaçlı yada montaj hatalarından kaynaklanan en ufak problemleri bile ortadan kaldırabilirler. Daha fazla bilgi için bize danışın.

 

 

Başa Dön 

3 - Kompansatör Uygulamaları

Eksenel Kompansatör montajında dikkat edilmesi gerekenler !

Körük eksen çizgisine paralel olarak oluşan, genleşme (açılma) yada büzülme olarak meydana gelen hareketlerdir. Eksenel kompansatör tiplerinden biri olan Döner Flanşlı Kompansatörler, oluşan ısıl genleşmeyi boru ekseni boyunca absorbe eden genleşme parçalarıdır. Borulama sistemi kendi içerisinde muhtelif genleşme bölümlerine ayrılarak sabit noktalar vasıtası ile izole edilirler. Böylece bir genleşme bölgesinde oluşan hareket bu bölge içerisinde kullanılan eksenel kompansatör vasıtası ile emilir.

eksenel_kompansator_uygulama_1

ŞEKİL 1 : Bir eksenel kompansatörün en basit ve temel uygulamasıdır. Kurulum  da dikkat edilmesi gereken sıralama aşağıdaki gibi olmalıdır.

    • Sabit mesnetlerin arasına sadece bir eksenel kompansatör yerleştirilir.
    • Boru hattına sabit mesnetler yerleştirilir.
    • Bir sabit noktanın yakınına eksenel kompansatör yerleştirilir.
    • Eksenel Kompansatörün 4 boru çapı uzağına ilk boru yatağı yerleştirilir.
    • İkinci boru yatağı,ilkinden 14 boru çapı uzaklığa yerleştirilir.
    • Diğer boru yatakları arasındaki mesafe EJMA kılavuzlar arası mesafe tablosuna göre yerleştirilir.
    Eksenel kompansatörlerle ilgili daha fazla Kompansatör uygulaması için Burayı Tıklayın .
     
    Başa Dön